Support:(+84) 903 662 420

Chùa Ba Đồn

Huế - Thừa Thiên Huế - Việt nam Di tích lịch sử được yêu thích tại Huế, Huế
 
 
 

Chùa Ba Đồn

Đến Huế thăm các di tích văn hóa và lịch sử, du khách không nên bỏ qua cơ hội đến viếng thăm khu nghĩa trang và hiểu thêm về một ngôi chùa độc đáo có tiếng linh thiêng.
 

Giới thiệu Chùa Ba Đồn

Chùa Ba Đồn


 Cổng chùa Ba Đồn
 Cổng chùa Ba Đồn

Huế có thể nói là quê hương của Lăng Tẩm - Chùa – Đền – Điện – Miếu. Du khách đến Huế ai mà không nghe danh lăng Tự Đức, chùa Thiên Mụ, chùa Diệu Đế, đền Nam Giao, điện Ngọc Trản (Hòn Chén), miếu Âm Hồn, v.v.. Tuy chưa thăm nhưng nghe tên không mấy lạ, nhưng lần đầu nghe tên chùa Ba Đồn, tôi cứ ngớ ra. Nhiều năm trước, tôi có đến một vùng gọi là Ba Đồn (1) để tìm một cây đa. Ba Đồn ở đấy đúng nghĩa có 3 đồn bót của Pháp ngày trước. Tôi đã cố tìm một vài dấu tích của địa danh này, nhưng tất cả đã bị con người và mưa gió khỏa bằng, chỉ còn tên gọi trong dân gian. Chùa Ba Đồn, chẳng lẽ cũng là nơi có 3 đồn lính? Hỏi qua một vài bạn ở Huế, họ thú thật “nghe rứa chớ biết mô”. Nhưng thật có chùa Ba Đồn không, nhiều người xác nhận có, “Chùa nớ thờ vong người bị Pháp giết trong ngày kinh đô thất thủ năm Ất Dậu. Ông cứ lên đền Nam Giao hỏi người ta chỉ cho”.

Chùa Ba Đồn
Chùa Ba Đồn

Cồn mộ Đồn 3
Cồn mộ Đồn 3

Trước cổng đền Nam Giao có một nhóm khách Tây đang đợi người mở cửa. Tôi vào một quán bên đường hỏi chùa Ba Đồn, bà quán chỉ ra trước mặt: “Chú tới ngả ba đàng nớ rẽ phải rồi theo đường Tam Thai sẽ qua chùa Ba Đồn, không xa mô”. Ngay bên hông trái của đền Nam Giao có đường Thiên Thai, chạy một đoạn gặp đường Tam Thai, rẽ vào chừng cây số thấy cổng chùa Ba Đồn bên trái. Cổng chùa thật đơn giản, chỉ có hai trụ trơ vơ, bên trái xây một trụ phụ cao chừng 2 mét, đầu trụ gác ngang bảng tên Chùa Ba Đồn. Hai trụ chính có hai câu đối chữ Tàu:

Chinh chiến kỷ năng hồi, linh tích thiên thu bằng thử địa ,
Thân sơ vô dị trí, tâm hương nhất triện vấn thùy nhân .
Dịch nôm của Nguyễn Quan Hà (thân hữu ở San Diego):
Chinh chiến mấy ai về, ngàn thuở dấu thiêng còn khắp chốn,
Xa gần đều kẻ biết, một lòng kính ngưỡng kể bao người .

Con đường từ cổng vào khá rộng, đổ bê tông, sâu hơn trăm mét. Cảnh vắng như tờ, tôi chạy xe tuốt vào Tam Quan. Lúc này mới nghe tiếng chổi quét sân sôt soạt bên hông chùa. Một chị từ trong nhà ngang bước ra vui vẻ tiếp tôi. Tôi hỏi thăm về chùa, chị cho hay: “Chú hỏi bác Nghiêm, bác ấy nắm rất rõ về lịch sử chùa”. Vừa lúc người đàn ông quét sân đi tới, sau phần xã giao chào hỏi, tôi vào đề:

- Thưa bác, trước hết bác có thể giải thích tên chùa? Ba Đồn, thật sự tôi không hiểu, hỏi vài anh em ở Huế họ chỉ nói chung chung.

- Điều này sử sách có ghi, tên Ba Đồn chính là chữ đọc trại ra từ “Tam Đàn Nghĩa Trủng”. Sau khi thống nhất đất nước (1802) qua năm 1803, bắt đầu xây dựng Kinh thành Phú Xuân (Huế), vua Gia Long (1802-1819) cho giải tỏa 8 ngôi làng ở bờ bắc sông Hương. Nhà cửa và mồ mả phải dời đi nơi khác. Những mộ không có người nhận thì nhà nước cho dời lên tại vùng rừng mà ngày nay gọi là Xóm Hành thôn Tứ Tây thuộc xã Thủy An, thành phố Huế. Cồn mồ 8 làng ra đời. Năm Quí Hợi (1803), vua Gia Long cho dựng bia đá (cao 1,51m, rộng 1,110m) với nội dung "Ân Tứ Hiệp Táng Vô Tự Chi Mộ" (Vua cho hợp táng những mộ không người thờ tự). Dòng lạc khoản bên phải đề: "Vị dĩ bách cận thành trì thiên táng tại thử" (Vì lẽ mộ cận thành trì nên dời chôn tại đây). Lạc khoản bên trái ghi: “Tuế thứ Quý Hợi niên tam nguyệt sơ thất nhật phụng khắc” (Kính vâng mệnh khắc ngày 7 tháng 3 năm Quý Hợi, tức là ngày 27-4-1803).

Sau khi di dời mộ các nơi về từng cồn 1 - 2 - 3 thì hàng năm có làm Trai Đàn 
tế lễ cô hồn, ba cồn mồ ba Trai Đàn.

- Thưa bác nghe nói chùa Ba Đồn có nhiều chuyện linh thiêng phải không bác?

- Đúng, sau năm 75, một số thanh niên đi làm thủy lợi, tối ở lại cắm trại ngủ trên bãi Đồn 1, nửa đêm họ thấy có người đến đuổi. Các thanh niên này không đi, hôm sau đi làm, người gãy tay, người gãy chân, người bị sốt phải nghỉ việc. Đêm sau lại có người đến đuổi nữa, họ sợ quá, phải chạy vào chùa xin bà mẹ của ông Đinh (người giữ chùa, đời thứ hai) cho ngủ tạm.

Sau khi giải thích về gốc tích chùa Ba Đồn, bác thủ từ đưa tôi vào xem trong nội điện chùa. Tòa nội điện có năm gian hai chái. Bác Nghiêm giải thích cách thờ tự và đọc cho tôi ghi các câu đối trong chùa. Gian giữa thờ Phật, trên cao có tượng Thích Ca, có hoành phi 4 chữ: Từ Bi Vô Lượng, xuống có tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế, bên phải có Nam Tào, trái Bắc Đẩu. Có 4 câu đối, hai câu ngoài:

Diệu Pháp nan lường, chúng sanh qui đầu khể thử
Oai linh bất tận toàn nhơn trần hội tường chiêm.

Hai câu bên trong:

Nhứt tộc khởi sùng từ vạn tải linh hồn quân túc tụ
Thập phương đồng hiệp tự ức niên tán phách hiển tinh thần

Câu đối trong chùa
Câu đối trong chùa

Sau bàn thờ Phật là bàn thờ Hội Đồng các Quan có bài vị: Hàn Lâm Pháp Hội. Các gian kế bên phải thờ: Hương linh anh hùng tuẫn tiết - Thờ Cô hồn – Thờ Hương linh bổn tự.
Các gian kế bên trái thờ: Nam nữ nạn vong – Thờ Phưởng hồn (vong hư sẩy) – Thờ Hương linh các Phổ hội.

Trước sân chánh điện có bàn thờ ngài Địa Tạng Vương Bồ Tát, và ngài Tiêu Diện Đạo Sĩ. Tiếp là tam quan chùa, bốn trụ có bốn câu đối chữ Tàu, hai câu hai trụ giữa:

Nam quốc trương ngưng vạn hộ thiên gia hàng phú thọ
Thiền môn đại khởi cửu u thập loại tận siêu thăng

Hai câu hai trụ ngoài:

Hắc hải ba đào tuyền nhượng nan mai chung cổ hận
Bạch dương phong vũ anh hồn trường ngự đại từ tâm

Sau lưng chùa có nhà bia “Ân Tứ Hiệp Táng Vô Tự Chi Mộ”. Điều đặc biệt, trên các Đồn (cồn mồ) chỉ mọc độc nhất một loài cỏ chỉ. Một nhà sư bán thế (cư sĩ) làm Phật sự ở vùng này lâu năm giải thích rằng: Các vong linh ở dưới đất, chỉ cho loại cỏ chỉ mọc lên để giữ đất chứ không cho mọc bất cứ một loại cây gì khác. Hiện tại các Đồn đã bị xâm lấn xây cất một số lăng mộ bất hợp pháp (3), chính quyền Huế đã có công văn chỉ đạo ngăn chặn nhưng chưa giải quyết dứt điểm.

Ba Đồn tuy không phải ngôi chùa chính thống thuộc Giáo Hội Phật Giáo, nhưng với lịch sử, với dân gian lại là ngôi chùa linh hiển, một di tích lạ có mười cồn mộ hợp táng lớn nhất nước. Chùa Ba Đồn nằm sau lưng núi Bân (nơi Hoàng Đế Quang Trung lên ngôi năm 1788) và gần Đàn Nam Giao của triều Nguyễn. Nếu có qui hoạch hợp lý thì chùa Ba Đồn kết hợp với Núi Bân - Đàn Nam Giao, thành một quần thể di tích, một khu du lịch hấp dẫn khách. Viếng thăm chùa Ba Đồn không chỉ thuần là vãn cảnh mà còn hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà qua bao nhiêu thời chống ngoại xâm, vạn vạn anh hồn tử sĩ đã hy sinh yên nghỉ nơi này. 

Bàn thờ Phật
Bàn thờ Phật

Vấn đề chính yếu vẫn ở chỗ tôn tạo mà không phá bỏ, không làm mất dấu tích lịch sử, không thừa cơ cắt xén, như bao công trình đã thực hiện xưa nay. Không nên giao sự nghiệp văn hóa cho người không có văn hóa, cũng như sự nghiệp giáo dục không để cho người thiếu giáo dục độc quyền. Được như thế đất nước mỗi ngày sẽ nở thêm hoa, bớt cỏ dại, và bớt đi sự chê cười của người ngoài. Sự nghiệp của ông cha bao đời để lại, con cháu nên cố hết sức gìn giữ tô bồi.

Nhà bia
Nhà bia
Cồn mồ Đồn 1 sau lưng chùa 
Cồn mồ Đồn 1 sau lưng chùa
Bài và Ảnh: Trần Công Nhung/Viễn Đông

 

 

Chỗ nghỉ nổi bật

Xem tất cả (357)
Huế
9.4 Tuyệt vời
Huế
9.2 Tuyệt vời
Huế
9.0 Tuyệt vời

Điểm du lịch gần Chùa Ba Đồn

Xem tất cả (60)

Xem thêm về Du Lịch Huế

Xem Tổng Quan

Giới Thiệu Huế

Huế là điểm đến hấp dẫn rất nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế bởi bề dày văn hóa lịch sử, quần thể di tích với kiến trúc lâu đời và phong cảnh thiên nhiên hữu tình.
Huế
 

Chỗ nghỉ gần Chùa Ba Đồn

 
 
 
 

Copyright © 2013 Dulich24.com.vn
® Ghi rõ nguồn "Dulich24.com.vn" khi phát hành lại thông tin từ trang này.
Dulich24.com.vn sử dụng cookie để cải thiện trải nghiệm website của bạn.